Zaburzenia systemu fonologicznego, leksykalnego i gramatycznego u dzieci z opóźnionym rozwojem mowy.

Uwaga, otwiera nowe okno. PDFDrukujEmail

 

          Zdarza się dość często w pracy logopedy prowadzącego terapię dzieci upośledzonych umysłowo,że
trudno jednoznacznie zinterpretować występujące zaburzenia.
Badania logopedyczne często ujawniają zaburzenia mowy o charakterze artykulacyjnym.Występuje dużo deformacji w zakresie fonetycznej budowy wyrazów. Wśród różnorakich zmian prowadzących do odkształcenia budowy fonetycznej wyrazu można wymienić:metatezę, asymilację,dysymilację, redukcję grup spółgłoskowych, elizację sylab, kontaminację.O strukturze fonologicznej wyrazu decyduje przede wszystkim struktura fonemiczna (ilośc i jakość fonemów tworzących wyraz),struktura sylabiczna oraz czynniki akcentowo-rytmiczne.W naturalnym procesie rozwoju mowy, a także w zaburzeniach mowy u dzieci struktura sylabiczna wyrazów złożonych z trzech, czterech i więcej sylab podlega odkształceniom.
         U dzieci można stwierdzić wiele przykładów zniekształceń długości sylabicznej wyrazów wielozgłoskowych.Najczęściej redukcji ulega pierwsza lub druga sylaba, przy zachowanych sylabach końcowych.Równie często reprezentowaną zmianą  struktury fonemowej były uproszczenia grup spółgłoskowych, występujących w nagłosie i śródgłosie.Liczne przykłady zniekształceń budowy fonologicznej wyrazu obecne w wypowiedziach dziecka wskazują na skalę trudnosci w zakresie systemu fonologicznego języka.Analiza fonetyczna słów najczęściej zniekształcanych wskazuje, że o trudnosci artykulacyjnej decyduje długość słowa, występowanie w nim długich grup spółgłoskowych i dżwięków trudnych.Te właśnie elementy słowa ulegają najczęściej zniekształceniom.W wyniku przekształceń obraz fonetyczny słowa niejednokrotnie staje się jeszcze bardziej skomplikowany.Zjawiska te są charakterystyczne dla wczesnego rozwoju mowy, ale u dzieci upośledzonych umysłowo utrzymują się bardzo długo. Można to tłumaczyć mniejszą sprawnością  ruchów artykulacyjnych.
Niemal wszystkie przekształcenia parafatyczne dotyczące zniekształceń fonetycznych i artykulacyjnych,znane są z procesu kształtowania mowy dziecka, a także z różnych form zaburzeń mowy m.in. afazji.
Termin "niedokształcenie mowy",oznacza,że u dziecka nie osiągnęła pełnej, właściwej swojej formy ,zarazem wskazuje pewien stopień jej rozwoju.
Innm zjawiskiem w mowie dziecka jest tworzenie neologizmów i kontaminacji charakterystycznych dla okresu "swoistej mowy dziecięcej", ale występujących także w zaburzeniach mowy o charakterze afazji.
Często spotykamy też agramatyzmy,czyli przypadki niewłaściwego użycia form fleksyjnych zarówno rzeczowników, jak i czasowników.     
        Opisane przeze mnie problemy są tylko ułamkiem tych ,z którymi spotykają się logopedzi w szkole specjalnej.Niemniej jednak, staramy się dzieciom pomóc w rozwoju mowy poprzez indywidualnie dobraną terapię.      

   

              

           Logopeda

              Wioletta Głomska